ROGD bij jongens: ouderenquêtes schetsen een profiel van hoogbegaafd, autistisch en op zoek naar een groep

Wie zijn die jongens die plotseling zeggen dat ze "eigenlijk een meisje" of "non-binair" zijn? Drie informele enquêtes onder ouders uit een steungroep, in 2021 gepubliceerd door PITT, schetsen een profiel: hoogbegaafd, autistisch, sociaal onhandig, mentaal in nood — en op zoek naar een groep.

Het profiel: niet de "doorsnee jongen"

De auteur hield tussen januari en mei 2021 drie enquêtes onder ouders uit een steungroep van ongeveer 110 gezinnen met een zoon die zich als trans identificeert. De cijfers zijn dus door ouders gerapporteerd, en de auteur schrijft zelf dat het geen formeel wetenschappelijk onderzoek is. De uitkomsten:

• In de eerste enquête (73 jongens) was 44% begaafd (IQ 130–145), 19% zeer begaafd (IQ 145–160) en 15% uitzonderlijk begaafd (IQ>160). In de tweede enquête, waarin naar het precieze IQ werd gevraagd, was het gemiddelde 140 (19 jongens, spreiding 126–175).
• 21% autisme en 29% autisme-achtig gedrag.
• 40% ADHD.
• 39% slechte sociale vaardigheden.
• 73% angst en 60% depressie in de zes maanden vóór de aankondiging.

Wat dit betekent

Deze jongens zijn niet "verkeerd geboren". Ze zijn hoogbegaafd, vaak autistisch, vaak ADHD, en ze zitten op klassen vol jongens die voetballen, fortnite spelen en met meisjes flirten. Ze passen daar niet in. Ze passen ook niet in de mannelijke stereotypes die social media hen voorhoudt. En dan vinden ze online een community die zegt: misschien ben je geen jongen.

Het probleem is niet dat deze jongens zich vergissen — het is dat de eerste volwassene die ze tegenkomen (school, huisarts, jeugdpsycholoog) hen bevestigt in de identiteit in plaats van de onderliggende eenzaamheid, sociale uitsluiting en autismekenmerken serieus te nemen.

De mentale gezondheid verslechtert ná de aankondiging

Het centrale verkooppraatje van affirmatieve zorg is: "Als je je kind bevestigt, gaat het beter met de mentale gezondheid." De ouders in deze enquêtes meldden na de aankondiging juist meer angst en depressie:

• Angst: van 73% in de zes maanden vóór, naar 86% in de zes maanden ná de aankondiging.
• Depressie: van 60% in de zes maanden vóór, naar 77% in de zes maanden ná de aankondiging.

In deze groep ging het na de aankondiging dus niet beter, maar slechter. Of de trans-identificatie daarvan de oorzaak is, valt uit deze cijfers niet af te leiden: de enquêtes vergelijken alleen het halfjaar ervoor met het halfjaar erna en zeggen niets over wel of niet bevestigen.

"Rapid onset" is geen toeval

Ongeveer de helft van de jongens (50%) kondigt zijn trans-identiteit aan binnen zes maanden nadat hij voor het eerst overwoog trans te zijn; nog eens 24% doet dat binnen zes tot twaalf maanden. Volgens de ouders was 96% van de jongens blootgesteld aan pro-trans websites en deed 42% de aankondiging nadat een goede vriend dat had gedaan.

De auteur ziet hierin aanwijzingen voor sociale besmetting in een kwetsbare subgroep.

Wat ouders kunnen doen

• Erken het echte probleem: eenzaamheid, sociale uitsluiting, autisme-trekken, hoogbegaafdheid zonder peer-groep.
• Zoek hulp die het hele kind ziet, niet alleen de "gender-presentatie". Geen affirmatieve therapeut.
• Minder schermen, meer fysieke peer-groepen — sportclub, schaakclub, technische hobby. Hoogbegaafde autistische jongens hebben offline aansluiting nodig.
• Geen sociale transitie als eerste stap. Een systematische review voor de Cass Review vond geen robuust bewijs voor de voordelen of de nadelen van sociale transitie bij kinderen en jongeren (bron).
• Geen puberteitsremmers. Een systematische review voor de Cass Review concludeert dat over het effect op genderdysforie, mentale gezondheid en cognitieve ontwikkeling geen conclusies te trekken zijn, en dat botgezondheid en lengtegroei tijdens de behandeling kunnen lijden (bron).

Nederlandse context

In een Nederlands onderzoek onder 204 kinderen en jongeren die naar een genderpoli waren verwezen, had 7,8% een autismespectrumstoornis (bron). Het eindrapport van de Britse Cass Review komt over studies uit negen landen uit op 9% (spreiding 0 tot 26%) en beschrijft dat autistische jongeren moeite hebben met sociale communicatie en contact met leeftijdgenoten, waardoor ze zich moeilijker geaccepteerd voelen (bron). Wie als ouder vermoedt dat zijn zoon hier in zit, kan terecht bij Transouders.nl.

Bron: Donna M., "Follow the Science: Surveys show recent cohort of ROGD boys is different", PITT Parents, 27 september 2021. Cardinal Support Network verwijst naar dit artikel.