transouders.nl

Voor ouders. Vragen mogen. Stilstaan helpt.

Voor ouders van kinderen en jongeren met gendervragen — informed consent, signalen, alternatieven voor "affirmation only", lotgenoten.

Flipside (3/4) · Faika El-Nagashi · Oostenrijk

Flipside deel 3 — Anna en Franz over hun zoon

In deel 3 van de Flipside-serie spreekt Faika El-Nagashi met de Oostenrijkse ouders Anna en Franz. Hun zoon — 16,5 jaar oud in 2019 — identificeerde zich plotseling als trans, na een lunch waar hij vertelde dat hij een WhatsApp had gestuurd in de klasgroep. Achter de gendervraag lag een complexe psychische voorgeschiedenis: hoge intelligentie, sociale angst, mobbing, zelfverwonding, depressie en niet-gediagnosticeerd autisme. De gevolgen: een zoon die hormonen van de zwarte markt bestelde en een zorgsysteem dat de comorbide diagnoses wel vaststelde, maar niet behandelde.

Lente 2019 — de coming-out tijdens de lunch

Voorjaar 2019. Hun zoon komt uit school en moet iets vertellen. "Ik ben trans." Hij toont trots een WhatsApp die hij de dag ervoor naar de klasgroep had gestuurd, met een meisjesnaam erin. De moeder probeert kalm te blijven, vraagt of hij situaties uit het verleden kan beschrijven waarin hij dat zo voelde. Hij denkt na — heeft geen antwoord. Hij wil meteen hormonen en operaties. En hij vertelt vol trots wie "Tamara" is in de klasgroep: het is een vriend, "Thomas". Voor de moeder is duidelijk: "Dit idee komt niet uit zijn eigen hoofd. Het gaat hier over sociale besmetting en vooral over een drang naar aandacht."

De voorgeschiedenis: een kind dat altijd anders was

Hun zoon was als kind ongewoon intelligent, gevoelig, sensitief. Sociale aansluiting was altijd moeilijk. Vroeg in zijn jeugd al sociale angsten, isolatie, mobbing wegens zijn "anders zijn", geen vrienden. Hij las veel, hield van muziek en techniek, leerde zichzelf programmeren, bracht weekenden door op gamingplatforms — uren achter elkaar, als "eruit treden uit de werkelijkheid". Hij ging al langere tijd naar een therapeut wegens zelfverwonding en neerslachtigheid. Geen formele diagnose. Pas later kwamen autisme-trekken expliciet in beeld.

De school: trans-bevestiging zonder ouderlijk overleg

De school werd niet door zichzelf actief — het was de zoon die de klassencoach inlichtte. De docent "nam het direct aan, geen probleem". De ouders zijn nooit op de hoogte gesteld. Toen Anna en Franz zelf het gesprek zochten, sprak de klassencoach hen forsig aan: "Hun zoon heeft op school gezegd dat zij hem niet accepteren." Pas toen de ouders de docent informeerden dat hun zoon testosteron-blokkers en oestrogeen-tabletten van het internet had besteld en gedronken, viel het gesprek stil. De docent: "Wanneer is eindelijk de afspraak in de kliniek?"

Hormonen van de zwarte markt — als zelfverwonding

Hun zoon stapte van tabletten over op injecties — testosteron-blokkers en oestrogeen, ingekocht via internet, "do it yourself"-toediening. Franz: "Dat is een vorm van niet alleen zelfmedicatie, maar eigenlijk van zelfverwonding. Net zo erg om aan te zien als de zelfverwonding met scheermesjes. Je kunt de scheermesjes weghalen, ze doen het toch — om zichzelf weer te voelen. De DIY-hormoonbehandeling met spuiten ervaren wij als zelfdestructie." De kliniek erkende het inderdaad als zelfverwondend gedrag.

De transculturele ambulance — diagnostiek bestond

De zoon meldde zich zelf bij de gespecialiseerde Trans-ambulance. Anna en Franz kregen daar — naar eigen zeggen — voor het eerst echt het gevoel gehoord te worden. Diagnostiek was zorgvuldig en gedocumenteerd. Het eerstegesprek-rapport noteerde: de zoon zelf zei dat hij op het idee "trans" was gekomen omdat een vriendin dat ook was. De endocrinologische uitslag was slecht — zelfmedicatie had het lichaam beschadigd. De diagnose luidde: seksuele rijpingscrisis, met zware symptoombelasting door depressie, angsten, dwangmatige stoornissen en autistische trekken. Femiene trekken waren tijdens de gesprekken niet observeerbaar. Behandeladvies: dringende klinische opname voor verdere diagnostiek van de opvallende persoonlijkheidsstructuur. De zoon wees alle behandelingen af.

De affirmatieve therapeut die in twee sessies een indicatieschrijven gaf

Hun zoon eiste van zijn vaste therapeut een indicatieschrijven voor naam- en persoonsstandwijziging. De therapeut weigerde correct: dat kon hij niet geven. De zoon: "Dan moet ik me het leven nemen." Via diezelfde vriendin en via "diverse advies-instellingen" werd een nieuwe therapeut aanbevolen. Deze therapeut gaf na de tweede afspraak het indicatieschrijven mét diagnose "transsexualiteit". Anna belde de therapeut, lichtte de comorbiditeit toe — depressie, angsten, autisme. Antwoord: "Ja, dat zeggen ze allemaal." Anna: "Ik was ontzet. Het zijn juist de ouders die hun kinderen het beste kennen."

Onze zoon kreeg een diagnose met depressie, angsten, dwangmatige stoornissen en autistische trekken — maar niets daarvan werd behandeld. Wel was er een affirmatieve therapeut die in twee afspraken een transsexualiteitsdiagnose stelde. — Anna en Franz, Flipside aflevering 3.

De gevolgen van de DIY-hormonen

Anna en Franz beschrijven het effect: extreme moeheid, neerslachtigheid, kringloop-problemen, duizeligheid, zweetaanvallen. Geen dagstructuur meer — nachten wakker, dagen slapen. School verloren. Hun zoon was "niet meer in staat een normaal alledaagsleven te leiden". Dit duurde ongeveer een jaar.

De ouders, alleen

Voor Anna en Franz was er geen ondersteuning. De bredere familie probeerde mee te denken — goedbedoelde adviezen voelden voor de ouders "als klappen" aan. De informatie die zij intussen hadden verzameld, gaf hun een ander perspectief dan de welwillende familieleden. Hun gevoelschaos werd door die gesprekken eerder versterkt dan opgelost. Geleidelijk werden de vragen over hun kind minder en minder. "Soms voelt het alsof hij er niet meer is."

Wat dit voor de Nederlandse zorg betekent

  • Diagnostiek kan goed zijn — maar zonder vervolg verandert niets. De Trans-ambulance stelde correct vast dat er depressie, angsten, dwangmatige stoornissen en autisme-trekken speelden. Zonder behandeling van die comorbiditeit reed de trein verder.
  • Affirmatieve therapeuten ondergraven exploratieve diagnostiek. Anna's gesprek met de affirmatieve therapeut illustreert hoe ouderlijke informatie over psychiatrische voorgeschiedenis genegeerd wordt. Zie differentiaaldiagnostiek.
  • Hormonen van de zwarte markt zijn een serieus klinisch risico. Endocrinologische schade door zelfmedicatie is een Cass-aanbeveling: behandelaars moeten daarop voorbereid zijn.
  • Autisme als comorbide diagnose. De Cass Review en het Finse COHERE-rapport benoemen autisme-spectrum als oververtegenwoordigde comorbiditeit. Zie comorbiditeit: autisme.
  • School die zonder ouderlijk overleg sociale transitie faciliteert. Een patroon dat in alle drie Flipside-afleveringen terugkeert.

De Flipside-serie

Zie ook

Bron

  • Faika El-Nagashi, "Flipside: Die Elternseite — Folge 3", YouTube, 2025. youtube.com/watch?v=B__EPAR93tU
  • Podcast in samenwerking met Verein EckÖ en ROGD Österreich.