Home › Onderzoek › Finse COHERE-richtlijn

De Finse COHERE-richtlijn (2020) — therapie eerst

Finland was in 2020 het eerste land dat zijn nationale richtlijn voor minderjarigen met gendervragen aanscherpte. Het Finse "Council for Choices in Health Care" (COHERE) concludeerde: psychotherapie is eerstelijnsbehandeling, niet blokkers. Een mijlpaal die veelal werd genegeerd in Nederland.

Wat de richtlijn concludeert

COHERE — de Finse equivalent van het Zorginstituut — keek naar de literatuur en de eigen Finse data van het Helsinki University Hospital. De conclusies:

• Psychotherapie en psychosociale ondersteuning zijn eerstekeuzebehandeling.
• Puberteitsblokkers zijn alleen onder strikte voorwaarden en bij langdurige, vroeg ontstane dysforie acceptabel.
• Late-onset dysforie bij tieners (vooral meisjes) is een ander beeld — voor deze groep is de medische route niet geïndiceerd.
• Co-voorkomende problemen — autisme, eetstoornissen, depressie — moeten eerst behandeld worden.
• Sociale transitie wordt afgeraden bij prepuberale kinderen vanwege het risico op iatrogene fixatie.

Finland was, samen met Nederland, jarenlang een pionier in de affirmatieve route. Dat juist Finland in 2020 al "stop" zei, gaf een duidelijk signaal.

Wat dat betekent voor ouders

• De Finse data wijzen erop dat veel tieners — vooral meisjes — beter geholpen zijn met therapie dan met medicatie.
• "Mijn kind moet snel blokkers want anders is het te laat" is geen uitspraak die door de Finse richtlijn wordt gedragen.
• De Finse aanpak — co-morbiditeit eerst, sociale transitie afhouden, therapie inzetten — is in Nederland nog niet standaard, maar mag worden gevraagd.

Praktische stappen

1. Vraag of uw behandelaar bekend is met de Finse COHERE-richtlijn.
2. Vraag waarom Nederland geen vergelijkbaar pad heeft gekozen, terwijl Finland en Zweden dat wel deden.
3. Vraag actief naar psychotherapie als eerstelijnsoptie.