transouders.nl

Tijd voor actie!

Transouders.nl is een initiatief van 160+ ouders (juli 2024) die niet gehoord werden in de genderklinieken toen zij hun zorgen uitten.

Home › Artikelen › Geen diagnosecode voor detransitie: artsen werken zonder code en zonder wetenschappelijke basis

Onderzoek

Geen diagnosecode voor detransitie: artsen werken zonder code en zonder wetenschappelijke basis

4 oktober 2026

De Amerikaanse lijst met diagnosecodes telt volgens een essay van Genspect 70.000 codes, maar geen voor detransitie, zegt arts Kurt Miceli. Wat betekent dat voor zorg aan wie terugkeert van een transitie?

Geen diagnosecode voor detransitie: artsen werken zonder code en zonder wetenschappelijke basis

De Amerikaanse versie van de ICD, de standaardlijst waarmee artsen diagnoses registreren, telt volgens een essay van Genspect 70.000 codes, tot en met een code voor een "botsing met een ruimtevaartuig met gewonde inzittenden" (vertaald). Wat volgens Dr. Kurt Miceli van de Amerikaanse organisatie Do No Harm ontbreekt, is een code voor detransitie en voor het trauma of de nood die uit genderbehandelingen kan voortkomen. Geen code betekent geen gestandaardiseerde manier om in een dossier vast te leggen dat iemands klachten samenhangen met een gestopte of teruggedraaide gendertransitie. Dat is de kern van het essay "No Quick Fixes: Building Detransition Medicine from the Ground Up", dat Genspect op 12 juni 2026 publiceerde. Het is een verslag van het medische panel op de conferentie Detrans Awareness Day, waar drie Amerikaanse artsen spraken. In een naschrift meldt het essay dat inmiddels één nieuwe code is aanvaard: F64.A, "genderidentiteitsstoornis, in remissie" (vertaald). Die code staat in de Amerikaanse codelijst voor het begrotingsjaar 2027; een code voor detransitie staat daar onder F64 niet bij (bron).

Wat een ontbrekende code concreet betekent

Een ICD-code is geen bureaucratische formaliteit. Artsen, zorginstellingen en verzekeraars in de Verenigde Staten gebruiken de codes volgens het essay om diagnoses, klachten en ingrepen in het dossier vast te leggen, voor de declaratie, voor epidemiologie en voor onderzoek. Codes voor detransitie zijn volgens Miceli nodig voor een juist dossier en een juiste declaratie, en ook omdat ze de gegevens opleveren waarmee een wetenschappelijke basis voor detransitiezorg kan worden opgebouwd. Wie die zorg nu wil geven, begeeft zich volgens het essay op onbekend terrein.

Drie artsen over zorg na transitie

Naast Miceli spraken twee artsen uit de praktijk. Over Dr. Quintin Van Meter, kinderendocrinoloog in Atlanta met 43 jaar ervaring, schrijft het essay dat hij al vroeg inzag dat puberteitsremmers en cross-sekse hormonen de normale ontwikkeling niet alleen pauzeren of een andere kant op sturen, maar nieuwe en blijvende veranderingen veroorzaken die niet ongedaan te maken zijn. Huisarts Dr. Katy Hurd beschrijft patiënten die zij eerder op een inloopspreekuur zag: een zeventienjarig meisje met ernstig autisme dat een paar jaar testosteron gebruikte en pijn op de borst had, een vrouw van midden twintig die na enkele jaren testosteron zoveel pijn in beide benen had dat ze maar een paar minuten kon staan, en een man van begin dertig met ernstige bekkenpijn en een geïnfecteerde wond enkele maanden na een genitale operatie. Bij de eerste twee leverde volledig onderzoek niets op en vermoedde Hurd dat testosteron een rol speelde; zij ontdekte dat het zorgsysteem van toen geen manier bood om daar iets mee te doen.

Een vak dat nog gebouwd moet worden

Het essay vergelijkt de huidige situatie met die van artsen in de Eerste Wereldoorlog, die de geneeskunde ingrijpend moesten vernieuwen om oorlogsletsel te behandelen waarvoor de bestaande geneeskunde geen antwoord had. Dat is een treffend beeld, maar het is ook een understatement van wat er feitelijk gebeurt: hier gaat het niet om een nieuw type verwonding dat de geneeskunde overviel, maar om een voorspelbare groep patiënten — mensen die van een medische transitie terugkomen — voor wie bij de opbouw van de genderzorg geen vangnet is ingericht. Dat artsen volgens het essay nog altijd zonder code voor detransitie en zonder wetenschappelijke basis voor deze zorg werken, is in onze ogen geen toeval. Het is het resultaat van een zorgmodel dat was ingericht op bevestigen en doorverwijzen, niet op de mogelijkheid dat iemand er spijt van zou krijgen. Die duiding staat niet in het Genspect-essay zelf — de artsen beschrijven het gat, wij trekken de conclusie over de oorzaak ervan.

En in Nederland?

Het essay gaat over het Amerikaanse stelsel. De codelijst waarover het panel sprak is de ICD-10-CM, de bewerking van de ICD-10 voor gebruik in de Verenigde Staten (bron). In de internationale ICD-10 van de Wereldgezondheidsorganisatie staat onder F64, de genderidentiteitsstoornissen, evenmin een code voor detransitie (bron). Uit Lisa Littmans survey onder honderd detransitioners bleek dat 55 procent vond vóór de start van de transitie geen adequate beoordeling door een arts of psycholoog te hebben gekregen (bron). De Zwitserse oudervereniging AMQG schrijft dat sinds haar oprichting in 2021 een derde van de jongeren met de diagnose "transgender" zich met het eigen geslacht heeft verzoend (bron); dat is een eigen opgave van de vereniging, geen onderzoek. Lees meer over de opgave van AMQG. Op transspijt.nl staat het verhaal van Ara Kareis, een Amerikaanse vrouw die op haar twintigste met haar detransitie begon. Zij vertelde The 19th dat haar verzekeraar herhaaldelijk weigerde een uitstrijkje en een borstonderzoek te vergoeden omdat haar wettelijke naam nog mannelijk is (bron).

Bronnen

Genspect, "No Quick Fixes: Building Detransition Medicine from the Ground Up", 12 juni 2026, verslag van een panel met Dr. Kurt Miceli, Dr. Quintin Van Meter en Dr. Katy Hurd: genspect.substack.com

Ineke Bosman

Ineke Bosman

Redactie

Veelgestelde vragen

Bron van dit artikel

Transouders.nl