Klacht over een arts indienen
Wanneer een arts puberteitsblokkers, hormonen of een chirurgische verwijzing geeft zonder dat onderliggende psychologische factoren (autisme, trauma, sociale invloed, eetstoornis) zijn onderzocht, kun je een tuchtklacht overwegen. Een tuchtklacht dwingt de behandelaar publiek verantwoording af te leggen — en levert na Cass, SBU en COHERE sterkere gronden dan voorheen.
Niveaus van klagen
- Direct met arts — eerst zelf bespreken. Maak schriftelijk duidelijk wat je vindt en wat je verwacht. Bewaar de correspondentie.
- Klachtenfunctionaris instelling — verplicht aanwezig in elk ziekenhuis/GGZ. Bemiddelt. Vaak een formele tussenstap die later in een tuchtprocedure relevant wordt.
- Geschilleninstantie zorg — onafhankelijk, beslist over schadevergoeding tot 25.000 euro. Veel laagdrempeliger dan de civiele rechter.
- Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg — voor maatregelen tegen de arts (waarschuwing, berisping, geldboete, schorsing, schrappen uit BIG-register). Openbaar en met precedent-werking.
- IGJ-melding — Inspectie kan structureel onderzoek doen naar een instelling of zorgpad. Zie onze aparte pagina.
- Civiele procedure — voor schadevergoeding boven 25.000 euro of complexe gezagskwesties. Advocaat verplicht.
Tuchtrecht stappenplan
- Verzamel het volledige medisch dossier (recht op inzage via WGBO 7:456). Bij weigering: schriftelijk eisen.
- Documenteer welke informatie wel/niet is gegeven: risico's puberteitsblokkers (botdichtheid, vruchtbaarheid, hersenontwikkeling — Biggs 2020, Cass 2024), alternatieven (afwachten, exploratieve therapie), persistance/desistance-cijfers (zie onze pagina), trauma- en autisme-screening.
- Schrijf het klaagschrift: feitelijke beschrijving op tijdlijn, welke tuchtnorm geschonden (in regel artikel 47 lid 1 Wet BIG — handelen in strijd met de zorg van een goed hulpverlener), onderbouwing met de internationale reviews (Cass, SBU, NICE, COHERE, UKOM).
- Dien in bij het Regionaal Tuchtcollege (regio's: Amsterdam, Den Haag, Eindhoven, Groningen, Zwolle). Griffierecht: circa 50 euro.
- Zitting volgt binnen 6–12 maanden. Uitspraak openbaar en geanonimiseerd gepubliceerd op tuchtrecht.overheid.nl.
- Hoger beroep mogelijk bij het Centraal Tuchtcollege.
Wat haalbare gronden zijn
- Gebrek aan informed consent — risico's niet of onvoldoende besproken, alternatieven niet besproken. Bij Cass-Review-erkende experimentele behandeling geldt een verzwaarde informatieplicht.
- Geen of onvoldoende psychologische beoordeling vooraf — geen of onvoldoende screening op autisme, trauma, eetstoornis, depressie.
- Geen exploratie van differentiaaldiagnoses — direct doorgang naar medische route zonder uitsluiten van alternatieve verklaringen.
- Geen second opinion aangeboden ondanks verzoek of klaarblijkelijk twijfelgeval.
- Behandeling buiten richtlijn — bij minderjarigen na Cass Review en NHS England-beslissing van 2024 in toenemende mate kwetsbaar. WPATH SOC-8 is door Cass als ongeschikt voor minderjarigen gekwalificeerd.
- Geen co-ouder-betrekking bij beslissingen onder dubbele toestemming (WGBO 7:450 lid 2 voor 12–16-jarigen).
Bewijspositie versterken
Wat helpt: schriftelijke vragen die je vooraf hebt gesteld en die zonder reactie zijn gebleven, gespreksverslagen die je per mail ter bevestiging stuurt (en die niet zijn weersproken), de internationale reviews als externe maatstaf, eventueel een advisering van een onafhankelijke psycholoog dat de behandeling te haastig of te ondiep was. Het Tuchtcollege weegt of een redelijk handelend hulpverlener in dezelfde omstandigheden hetzelfde zou hebben gedaan.
Hulp bij indienen
Het Juridisch Loket adviseert gratis over de aanloop. Voor het daadwerkelijke opstellen van het klaagschrift is een advocaat gezondheidsrecht aan te raden — die zijn er, vraag in de oudergroepen om doorverwijzing. Genspect en Voice for Choice NL hebben ervaringen die ze delen. Voor een goed onderbouwd klaagschrift moet je rekenen op 8–15 uur advocaten-werk, bij toevoeging meestal binnen bereik.
Bronnen / verwijzingen
- Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg — tuchtcollege-gezondheidszorg.nl
- Wet BIG art. 47 — wetten.overheid.nl
- Geschilleninstantie zorg — degeschillencommissiezorg.nl
- Cass Review (2024) — cass.independent-review.uk